آشنایی با 12 تکنیک مفید در ارزیابی ایده (بخش اول)

در مقالات قبلی با اهمیت ایده پردازی و خلاقیت در تبلیغات و تکنیک های مفید برای خلق ایده آشنا شدید. برای موفقیت در انتخاب بهترین ایده وکاهش ریسک شکست، باید پیش از پیاده سازی، کارآمد بودن ایده را ارزیابی کنید. در این مقاله سعی داریم به برخی از تکنیک های مفید جهت اولویت بندی و ارزیابی ایده ها اشاره کنیم.

تکنیک ABC

از تکنیک ABC برای تحلیل داده هایی استفاده می شود که بتوان آن را از نظر اهمیت به 3 دسته ی بسیار مهم، مهم و کم اهمیت تقسیم کرد. در این روش برای کنترل یا ارزیابی هر دسته، سیاست های متفاوتی اتخاذ می شود. تکنیک ABC در ارزیابی ایده ها به دو صورت به کار می رود:

• در حالت اول، ابتدا شاخص ارزیابی اهمیت تعیین شده و سپس ایده ها با توجه به آن شاخص بر اساس اهمیت به 3 گروه A، B و C تقسیم می شوند.
• در حالت دوم، با ایجاد اتاق فکر و طوفان مغزی، تمام آیتم های مرتبط با ایده لیست شده و سپس با توجه به اولویت دسته بندی می شوند.

 

تکنیک ATAR

از این روش بیش تر در بازاریابی، در جهت ارزیابی سهم هر کدام از 4 عامل زیر برای تحلیل قدرت ایده ی پیشنهادی استفاده می شود:

• Awareness: چه سهمی از بازار هدف، از ایده ها یا برند شما آگاهی دارند؟
• Trial: چه بخشی از مشتریان دسته ی قبل از محصولات یا خدمات شما استفاده می کنند؟
• Availability: میزان دسترسی مشتریان به محصول چقدر است؟
• Repeat: چه تعداد از مشتریان شما مجدد از محصولات یا خدمات شما استفاده خواهند کرد؟

 

تحلیل SWOT

به کمک تحلیل SWOT، می توان هر ایده را از منظر نقاط قوت (Strength)، نقاط ضعف (Weakness) ، فرصت ها (Opportunity)  و تهدیدهای موجود  (Threat)بررسی کرد. تحلیل SWOT شامل یک سیستم امتیازدهی است، به گونه ای که در نهایت تمام ایده ها از این 4 منظر با هم مقایسه شده و برای تبدیل نقاط ضعف به نقاط قوت و هم چنین تبدیل تهدیدها به فرصت پیشنهاداتی ارائه خواهد شد.

تکنیک NAF

با استفاده از این روش می توان ایده ها را از 3 منظر نوآوری یا Novelty، جذابیت یا Attractiveness و امکان سنجی یا Feasibility Study بررسی و ارزیابی کرد. این روش خصوصاً هنگام تولید ایده ها بسیار پرکاربرد است. با توجه به این مدل، به هر ایده از 0 تا 10 از جهات زیر امتیازدهی خواهد شد:

• نوآوری: این ایده تا چه میزان خلاقانه بوده است؟ آیا میزان نوآوری بسته به موقعیت مناسب بوده است؟
• جذابیت: این ایده به عنوان راه حل تا چه حد جذاب است؟ آیا اجرای آن می تواند ما را به تمام اهدافمان برساند یا صرفاً بخشی از آن را پوشش خواهد داد؟
• امکان سنجی: آیا اجرا و پیاده سازی ایده امکان پذیر است یا صرفاً در تئوری جذاب است؟

 

چک لیست ارزیابی ایده

در این روش با ایجاد چک لیستی شامل سوالاتی دسته بندی شده  بر اساس شاخص های مرتبط با هر ایده، با ارزیابی میزان خلاقیت و شانس های موفقیت، به ایده ها وزن دهی می کنیم. این چک لیست می تواند شامل سوالاتی در دسته بندی های زیر باشد:

• سولات کلی مانند اثرات محصول یا خدمت بر محیط زیست، کیفیت، ایمنی، تاثیرات اجتماعی
• سوالاتی در حوزه ی صنعت مانند تعداد، قدرت و نحوه ی فعالیت رقبا، نحوه قیمت گذاری، نوع محصولات
• سوالات حوزه ی بازار مانند شناسایی پرسونای مخاطب، میزان هماهنگی ایده با ترند روز، نیاز و علاقه ی مخاطب
• سوالات مرتبط با محصول مانند هزینه ی پیاده سازی ایده روی محصول، نیاز به اعمال تغییرات در بسته بندی، آموزش های کاربردی و گارانتی

 

ماتریس ارزیابی

از ماتریس ارزیابی برای ارزیابی ایده هایی استفاده می شود که دارای چند شاخص و ویژگی قابل بررسی باشند. در ماتریس ارزیابی، به هر شاخص، یک وزن تعلق می گیرد. سپس ایده های مرتبط با هر شاخص تعیین شده و به هر کدام یک امتیاز که غالباً در بازه ای مانند 0تا 10 قرار دارد، تعلق می گیرد. برای به دست آوردن امتیاز نهایی، وزن هر شاخص را درامتیاز آن ضرب می کنیم. در نهایت، مجموع امتیازها برای هر ایده، از حاصل جمع امتیازهای آن  مرتبط با هر شاخص، به دست می آید و ایده ای که بیش ترین مجموع امتیاز را داشته باشد، انتخاب خواهد شد.

تکنیک دلفی

تکنیک دلفی یک روش پیش بینی سیستماتیک برای تولید و ارزیابی اعتبار و کارایی ایده ها است. در روش دلفی، نظرات افراد متخصص درباره ایده ها از طریق پرسش نامه های از پیش طراحی شده، گردآوری می شود. در تحلیل اولین پرسشنامه، نکات و محورهای اصلی مشخص می شوند. سپس از این نکات در طراحی پرسشنامه ی دوم استفاده خواهد شد. در پایان هر مرحله، نتیجه ی ارزیابی، جهت بازبینی مجدد و اطمینان بیش تر در اختیار پاسخ دهندگان قرار می گیرد. این روند به همین صورت تا حصول نتیجه ادامه پیدا خواهد کرد. به نحوی که پاسخ ها نشان گر توافق نظر میان افراد متخصص درباره ی هر ایده باشد و فرد مصاحبه کننده به پاسخ مورد نظر خود دست یابد.

 

در مقاله بعدی با ادامه ی تکنیک های ارزیابی ایده آشنا خواهید شد.

منبع: آژانس دیجیتال مارکتینگ ماکان